Oordelen en veroordelen: waarom doen we dat?

Overal om me heen hoor ik anderen oordelen en veroordelen over een ander. In mijn werk als trainer, coach en consultant kom ik het vaak tegen. In mijn werk is het aan mij om mensen dichterbij zichzelf te brengen. 

Laatst schreef ik voor een groep tijdens een teamcoachsessie de volgende tekst met grote letters op een whiteboard: een oordeel hebben over een ander is het verkrijgen van een gevoel van bevestiging in een leeg of beschadigd stuk in jezelf. Het werd muisstil in de ruimte.

Oordelen en veroordelen: we doen het (bijna) allemaal

Na enige minuten van stilte volgden de reacties en ontstond er binnen een nog kortere tijd een discussie tussen de deelnemers. De discussies waren gevuld met oordelen, ja maar…, nee maar… en het uiten van oordelen lag niet bij de deelnemer zelf. Nee, er werd gewezen met een vinger naar de ander. De ander had iets gedaan waardoor de persoon zichzelf een oordeel over de ander toe-eigende. Het is voor mij nog steeds intrigerend om te zien wat er gebeurt. Er ontstaat zoveel beweging in een korte periode. Vaak zonder dat mensen zich er zelf volledig bewust van zijn.

Ik stelde één vraag om één van de deelnemers terug te brengen bij zichzelf. Wat zegt het over jou dat deze situatie met de ander jou zo heeft geraakt? Er volgde opnieuw een stilte en er sprongen tranen in de ogen van de deelnemer. In één keer volgde het besef en niet veel later het inzicht. Stil en bijna fluisterend volgde de reactie van de deelnemer. Je stelling klopt. Het is een stuk in mezelf dat is geraakt door de ander. Zou je dan niet dankbaar mogen zijn dat de ander jou een prachtige spiegel heeft gegeven? Wenkbrauwen trokken vragend omhoog.

Oordelen en veroordelen: de keuze is aan jou

De ander heeft jou mogen raken in een gekwetst stuk in jezelf. Jij mag nog aandacht geven aan dit stuk in jezelf. Jij. Niet de ander. Jij. De verantwoordelijkheid verschuiven naar de ander lijkt zoveel makkelijker om te doen. Je doet de ander pijn met jouw oordeel en dan hoef jij je eigen pijn niet te voelen. Vaak voel je je dan even beter. En niet veel later heb je al weer nieuwe voeding nodig. Het oordelen en veroordelen van anderen begint dan weer opnieuw.

Het onderwerp oordelen en veroordelen bespreekbaar maken, creëert vaak al enorme discussies. In alle leeftijden en lagen van de bevolking zie ik mensen vechten. Op het eerste gezicht lijkt het vaak voor velen dat ze in taal vechten met een ander. De realiteit is echter dat mensen vechten tegen zichzelf. Vechten tegen eigen pijn en verdriet. Ik zeg ook niet dat het makkelijk is om eigen pijn en verdriet in een confrontatie met jezelf aan te gaan. Alleen realiseer je ook dat het niet onhaalbaar is. De keuze is aan jou. Kies jij voor een confrontatie met jezelf óf blijf je vechten met jezelf en daarmee oordelen en veroordelen over een ander.

Oordelen en veroordelen: zelfreflectie

Het vraagt zelfreflectie, moed en ook lef om de keuze te maken om wél de confrontatie met jezelf aan te gaan. Om het iets makkelijker te maken heb ik een aantal vragen voor je opgenomen. Deze kan je voor jezelf gebruiken als je zou willen reflecteren op het oordelen en veroordelen.

  • Waarom oordeel ik over een ander?
  • Wat zegt dit over mij?
  • Welk stuk in mij word geraakt als iemand over mij een oordeel heeft?
  • Wat zou ik hiervan kunnen leren?
  • Hoe kan ik hier vervolgens praktisch mee aan de slag gaan?

In ieder oordeel dat je ontvangt en/of zelf misschien nog uitspreekt zit een les verborgen voor jezelf. Niet voor de ander. Voor jezelf. De ander fungeert als een spiegel voor jou. Het is aan jou om zelf de lessen en levenswijsheid uit deze prachtige spiegels te verkrijgen. Ook al doen ze soms pijn of maken ze jou verdrietig. Het zijn deze lessen die jou maken tot wie je bent en die jou thuis laten komen in jezelf.

Het is aan jou om op zoek te gaan naar zelfacceptatie en jezelf te omarmen zoals je bent. Zelf verantwoordelijkheid te nemen voor wie je bent. En te gaan staan in deze wereld zoals je bent. Jij bent altijd goed zoals je bent. Ik gun je alleen minder strijd met jezelf en daardoor ook minder strijd met de ander. Sluit vrede met jezelf, zodat je vanuit compassie en liefde voor jezelf jouw leven kan gaan leven. Het geeft een intens gevoel van ruimte, vrijheid en vooral veel vrijer kunnen bewegen in jouw eigen leven.